Pasargad | Cyrus Türbesi ve ilk İran bahçesi

Pasargad | Cyrus Türbesi ve ilk İran bahçesi

Pasargad, İranşinaslar için, türbesi bu şehirde olan İran’ın adil kralı, Cyrus’a adını hatırlatıyor. Ancak, Pasargad, tarihsel geçmişini ragmen, Keminous’ten Pasargad’a yeniden adlandırılmasından dolayı daha az bilinmektedir. Pasargad, en başındasi Cyrus’un Türbesi olan Büyük Cyrus Türbesi, Pasargad Krallık bahçesi, Kapi Sarayı, Köprü, Halk Sarayı, Özel Sarayı, iki Köşk, Krallığın Bahçesinin çeşmesi, Kembüciyanin Mezarı, Tel Tahtı savunma yapıları, Mozaffari Kervansarayı, Kutsal alan ve Belağı boğaz gibi binaları içerir.

Cyrus’un Türbesi bu listenin lideri olduğuna göre, Irantrawell aşağıda bunu tarif edecek.

Pasargad koleksiyonu bir bütün olarak, Hakhamaneşi güçlü döneminden kalıntılarıdir ki daha önce de söylendiği gibi, çok sayıda bahçeler ve koşklara sahiptir. Ancak sadece 526 M.Ö.den itibaren ve massagetler ile savaştan sonra Cyrus’un evi olan Süleyman’ın annesinin şehadet yeri veya Cyrus‘un Türbesi dünyaca ün kazandı. Pasargad ovasındaki 2500 yıl öncesine tarihlenen bu bina, muhtemelen Cyrus’un kendisinin emri üzerine kuruludur. Bu spekülasyonun nedeni, üç dilli bir yazıtin (Elamite, Eski Farsça ve Akadyalı) ve Persepolis’e benzeyen mimariden oluşan kanıtların bu olasılığı doğrulamasıdır.

Pasargad
Pasargad

Yunan tarihçi, Strabon, binayı ve mekanı şu şekilde tanımladı: “…Ve orada İskender, Cyrus’un Türbesinı, Kral Bahçesi’nin devasa ağaçlarının gölgesi altında gizlenmiş alçak bir kule biçiminde, bir kampüste gözlemledi. Mezarın alt kısmı geniş ve büyük ve üst kısmında altın yataklı bir oda vardı ki içinde üzerinde bardak ve tören tabakları olan bir masa ve Cyrus’un bedenini içeren altın tabut vardı… “.

Pasargad Koleksiyonunun özelliklerinden biri Kral Bahçesi ve saray kompleksinin varlığıdır. Pasargad’da Pars Bahçesi, tüm özellikleri ve mimari unsurları ile inşa edilmiştir. Dini yapılara dikkat ve bunların mimari yapılarda kavramsal olarak kullanılması, Pasargad Büyük Bahçesi içinde Bahçe geometrik modali, Koşkler ve Kayalık su yolları ile birlikte, Bahçeler ve saraylar kompleksi içinde suyun uygun şekilde dağıtılması ve elementlerin ve mimari yapıların doğa ile birleşimesi, bu bahçeyi İran bahçeciliğinde ana örnek yapan özellikler arasında. Bir başka deyişle, Pasargad Bahçeleri ve saray kompleksleri, Chahar Bagh’ın (Dört bahçesi) ilk örnekleri olarak, daha sonra Safevî mimarisinde ve Hindistan’ın Babür döneminde görüleceği İranlı sanatçıların yaratıcılığı ve sanatsal özgünlüğüdür. Pasargad Dünya Mirası Site Alanı’ndaki Kral Bahçesi, bir takim saraylar ve köşkler, kayalik ve çamur su yolu ile birlikte içerir, ki bügün sadece az bir kısmı kaldı.

Pasargad
Pasargad

Basamaklı platformu ana bölümünden ve rustik çatılı bir mezar odasından oluşan 11 metre yüksekliğindeki mezar taşı, harç olmadan yan yana düzenlenmış olan şekilli kaya bloklarden yapildi. Bu kaya küpleri demir bağlantı elemanları ve kurşun kullanarak ile bağlanmış ve sabıtlanmıştır. Aynı Persepolis‘un muhteşem yapısı gibi. Eşsiz görsel ve mimari yönünün yanı sıra, bu zigguratın yapısı, sadeliği ve çevikliği nedeniyle, ovadaki her yerden her ziyaretçinin dikkatini çekiyor.

Pasargad Ovası’ndaki bu binanın ihtişamı, 1821’de İngiliz tarihçi Claudius Rich’in, mezarın önemini ve içinde bulunduğu kişiliğin önemini söylediği biçimdedir: “Bu taş binanın çok saygın görünümü derhal bir tür korku ve içimde bir yay oluşmasına neden oldu. Bunu henüz doğru bir şekilde anlamadığımın farkına vardım. Düşüncede boğulurken, ayın üstünden aydınlanıncaya kadar yaklaşık bir saat merdiven üzerinde oturdum ve o zaman kuşkusuz burada Doğu’nun en iyi, en ünlü, en saygın ve en beğenilen kralı mezarı olmalı dedim.”

Persepolis’in Cyrus mezarlığındaki yazıtlarının aksine, bağımsız bir formda kayıt yoktur, ancak Yunan tarihçi Aryan, Cyrus türbesinde İran hattındaki yazıtın gösterildiğine dair yazılar yazdı: “Ey adam! Ben Cambuciye’in oğlu Cyrus’um, Pars İmparatorluğunu ben kurdum. Asya’ya hükmettim, şimdi beni kıskanma.”

Fars Atabakan döneminde, Cyrus’un mezarı içinde ve etrafındaki kayaların üzerinde, bu yerin camiye dönüştürülmesi ile ilgili dini yazıtlar ve bir sunak tasarimi oyulmuş. Bugün Pasargad’da, yalnızca bir tam yazıt görülebilir ki sarayların duvarlarında birkaç farklı yere yazılmıştır. Bu yazıtlar eski Farsça dilinde ve iki satırda, yazılıdır ki bir satırı Elamit çevirisinin ve bir satırı Akad (Yeni Babil) çevirisi yazılmıştır: “ Adem kuroşeh, Khaşayasi yah, Hakhamanişi yeh – Ben Cyrus, Şah, Hakhameneşi”

Pasargad
Pasargad

Bu yazıttan başka bir sürümü Kanatlı adam Petrografisinin üstünde vardı ki 1240 ve 1253 güneş yılları arasında kayboldu.

Bununla birlikte, Fars ilinde zaman geçirdiğinizde, Pasargad ve Cyrus Türbesini aklinizin köşesinde bulundurun.

Bu Makale Hakkında Konuşmaya Başlayın!

Share on telegram
Share on pinterest
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Bu makaleyi sosyal medyada paylaş

Cevap bırakın

avatar
  Abone ol  
Bildir